De aarde warmt op, doordat er teveel broeikasgassen (zoals CO2) door mensen in de atmosfeer worden gebracht. Om deze klimaatverandering tegen te gaan, moeten (alle!) drie stappen uit de Trias Energetica worden toegepast:
CO2-opslag kan een rol spelen bij de derde stap. Om deze technologie te kunnen toepassen is veel onderzoek nodig. CATO voert dergelijk onderzoek uit.
Wereldwijd zijn er grote zorgen over het effect van broeikasgassen - waaronder CO2 - en hun effect op ons klimaat. Het bewijs voor de invloed van deze broeikasgassen op het klimaat neemt toe. De meeste wetenschappers zijn het erover eens dat de wereldwijde uitstoot van CO2 aanzienlijk moet worden teruggebracht (zie: IPCC AR4). De landen van de Europese Unie hebben afgesproken dat Europa in 2020 20% minder CO2 moet uitstoten. Bovendien wil de EU dan 20% van haar energie opwekken met duurzame energie. Dit is vastgelegd in het klimaat- en energiepakket van de Europese Unie. Dit pakket is wettelijk bindend voor alle lidstaten. Onderdeel van dit klimaatpakket is ook dat ondergrondse opslag van CO2 wordt gestimuleerd (zie: dossier Klimaatverandering op Rijksoverheid.nl).
De afgelopen jaren is, o.a. door het werk van het Intergovernmental Panel on Climate Change (IPCC), duidelijk geworden dat de eerste twee stappen uit de Trias Energetica (energiebesparing en meer gebruik maken van duurzame energiebronnen) niet op tijd voldoende effect zullen hebben. Daarmee komt CO2-afvang en -opslag (of CCS: Carbon Capture and Storage) in beeld als overgangsmaatregel naar een duurzame energievoorziening.
CATO is het nationale onderzoeksprogramma waarin de mogelijkheden van CO2-Afvang, Transport en -Opslag in Nederland worden onderzocht. Het programma wordt uitgevoerd in opdracht van de Nederlandse overheid en het bedrijfsleven. Zij zijn de probleemeigenaren van CO2-uitstoot in Nederland: de overheid is verantwoordelijk voor een goed klimaatbeleid en het bedrijfsleven voor duurzame en betaalbare energievoorziening, en bijvoorbeeld ook duurzame en betaalbare staal- en cementproductie
In het dossier CO2-opslag op Rijksoverheid.nl wordt het nut van onderzoek door de overheid als volgt omschreven:
"Het kabinet ziet de opslag van CO2 als een nuttige techniek bij het tegengaan van klimaatverandering terwijl Nederland omschakelt naar andere vormen van energie. Ontwikkeling van de opslagtechniek levert ook banen en inkomsten op."
Het CATO-onderzoeksprogramma heeft meerdere doelen:
Binnen CATO onderzoeken verschillende universiteiten en onderzoeksinstituten samen met het bedrijfsleven en milieuorganisaties alle vraagstukken die gerelateerd zijn aan CO2-afvang en -opslag, zoals:
Met dit onderzoek hopen ze het volgende te bereiken:
1. Verhogen van de efficiëntie van CO2-afvang m.n. door kostenverlaging van energiegebruik
2. Ontwerpen van technische infrastructuur t.b.v. transport van afgevangen CO2
3. Zekerstellen van veilige CO2-opslag en goede monitoring
4. Ontwikkelen van regelgeving die veilige toepassing van CO2-afvang, - transport en -opslag waarborgt
5. Verbeteren van besluitvormingsprocedures en communicatie met belanghebbenden en omwonenden