Discussier mee
Wilt u een bijdrage leveren aan het debat over CO2-opslag, bijvoorbeeld met een onderzoeksrapport, column of artikel? Neem dan contact met ons op.
ArgumentenkaartKiezen voor duurzame energie vraagt offers
Energie in 2030 kan nog niet volledig groen zijn. En de overgang naar een duurzame energievoorziening kan niet gemaakt worden zonder pijnlijke keuzes. Een aantal mythen rond schone energie die zijn beschreven in het boek 'Energie in 2030. Maatschappelijke keuzes van nu' (geschreven door onderzoekers Jurgen Ganzevles en Rinie van Est van het Rathenau-instituut) geef ik hieronder in mijn eigen woorden weer."We kunnen snel af zijn van onze afhankelijkheid van fossiele brandstoffen"
Op dit moment bestaat het grootste deel van onze energiemix uit energie afkomstig van fossiele brandstoffen en uranium. En het verbruik van fossiele brandstoffen stijgt nog ieder jaar.
Natuurlijk is iedereen het ermee eens dat de energievoorziening op den duur helemaal schoon moet zijn. Maar andere eisen die burgers, bedrijven en politiek stellen zijn betaalbaarheid en betrouwbaarheid van energie. En als je die voorwaarden meeneemt, is het volgens de onderzoekers de komende veertig jaar nog niet mogelijk om grijze stroom uit te bannen. Wat overigens niet betekent dat je in de tussentijd niet zou kunnen werken aan verduurzaming van de ketens van kolen, olie en gas, wat een doelstelling is van het CATO-onderzoeksprogramma.
Een ander probleem is dat de aardgasvoorraden van Nederland afnemen. In 2030 zal Nederland voor driekwart van de huidige eigen productie zijn toevlucht moeten zoeken bij fossiele brandstoffen uit het buitenland. De betrouwbaarheid (herkomst, leveringszekerheid, winningsmethode en -plaats) hebben we dan minder in eigen hand.
De onderzoekers verwachten dat het aandeel hernieuwbare energie in 2030 gegroeid kan zijn naar ongeveer 25-30 %, mits daar nu hard aan wordt gewerkt.
"Hernieuwbare energie is vanzelfsprekend duurzaam"
O ja? De onderzoekers wijzen erop dat de zon weliswaar duurzaam is, maar dat aan de productie van een zonnepaneel grondstoffen, arbeid en vervoer te pas komen. Er is ook discussie gaande over de duurzaamheid van biobrandstoffen. Voor een echte vergelijking moeten de ketens van alle energiesoorten, zowel grijze als groene, in kaart worden gebracht. Dan gaat het dus om een volledige levenscyclusanalyse, inclusief winning van benodigde grondstoffen, productieproces, transport, verbruik, en de afvalfase. Met harde gegevens in de hand kan de consument zijn eigen afwegingen maken."Iedereen wordt blij van duurzame energie"
Theoretisch word ik blij van windmolens. Maar als ze vlakbij mijn huis worden geplaatst, maak ik er toch bezwaar tegen.
Biobrandstoffen vind ik ook een goed idee. Maar hoe zit het met het water- en landverbruik dat nodig is voor het laten groeien van deze gewassen? En blijft er dan nog wel genoeg vruchtbare grond beschikbaar om voedsel te verbouwen?
"Technologie lost alles op"
Steeds een andere technologie staat in de belangstelling als mogelijke oplossing voor een meer duurzame energiemix. Maar zodra de techniek voldoende gevorderd is om over te kunnen gaan tot grootschalige toepassing, ontstaan er maatschappelijke bezwaren tegen. De reactie van de politiek is dan vaak om de energiemix te veranderen (toch maar weer kiezen voor kernenergie) of te kiezen voor de vlucht vooruit: een nieuwere technologie. Bijvoorbeeld: wind op land is na jaren onderzoek betaalbaar genoeg geworden voor grootschalige toepassing. Er komt maatschappelijk verzet tegen windmolenparken, en dan wordt verwezen naar de belofte van wind op zee, een nieuwere technologie die veel duurder is.
Kortom: maak keuzes
Uiteindelijk kleven aan elke energiedrager bezwaren als het gaat om duurzaamheid, betaalbaarheid en betrouwbaarheid. De maatschappij zal moeten kiezen. Enerzijds levert dit harde eisen op aan de industrie, maar anderzijds ook lastenverhoging door hogere prijzen en mogelijk lokale overlast. Overigens kan er bij daadwerkelijke overlast ook worden onderzocht of het bieden van compensatie aan burgers en bedrijven het draagvlak kan vergroten voor duurzame, maar lokaal overlast veroorzakende oplossingen. En bij dit plaatje moet ook worden gedacht aan het aspect van werkgelegenheid: groene energie kan een (internationale) groeimarkt worden.
Marlies Verlinde